Het Djatlovpas-incident (1959): 10 Bergwandelaars, Dagboeken, Autopsierapporten en Wetenschappelijke Oplossing
In de ijskoude nacht van 1 op 2 februari 1959 kwamen op de helling van Cholat-Sjachyl (Dode Berg) in de Noordelijke Oeral negen ervaren Sovjet-bergwandelaars om het leven. Een van binnenuit opengesneden tent, een barre tocht op blote voeten bij -30°C, zware botbreuken vergelijkbaar met een auto-ongeval, radioactiviteit en de definitieve Zwitserse sneeuwplaatlawinesimulatie (EPFL 2021).
📌 Dossier Djatlovpas — Kerngegevens
1. De 10 deelnemers: Uitgebreide profielen en de redding van Joeri Joedin
De expeditie bestond uit de meest getalenteerde en ervaren skilopers van het Oeral Polytechnisch Instituut (UPI) in Sverdlovsk:
| Naam | Leeftijd | Beroep | Vindplaats & Letsel |
|---|---|---|---|
| Igor Djatlov | 23 | Student 5e jaar radiotechniek (Leider) | 300 m van de tent met gezicht omhoog; gestorven aan onderkoeling. |
| Zinaida Kolmogorova | 22 | Studente radiotechniek | 850 m van de tent op de helling; fatale onderkoeling. |
| Roestem Slobodin | 23 | Werktuigbouwkundig ingenieur | 1000 m van de tent; schedelbreuk van 6 cm, bezweken aan kou. |
| Joeri Dorosjenko | 21 | Student economie | Onder de grote ceder in ondergoed; doodgevroren. |
| Joeri Krivonisjtsjenko | 23 | Ingenieur nucleaire fabriek Majak | Onder de ceder in ondergoed; brandwonden op handen, bevriezing. |
| Ljoedmila Doebinina | 20 | Studente 3e jaar economie | In de beekkloof; 10 gebroken ribben, hartbloeding, weefselverlies. |
| Nikolaj Thibeaux-Brignolle | 23 | Civiel ingenieur (zoon Franse communist) | In de beekkloof; zware verbrijzelde schedelbreuk door impact. |
| Aleksandr Kolevatov | 24 | Technicus kernfysisch instituut | In de beekkloof; nektrauma en fatale onderkoeling. |
| Semjon Zolotarjov | 37 | Gids, onderscheiden WO II-veteraan | In de beekkloof; 5 ribbreuken, fototoestel om de nek, mysterieuze tatoeages. |
| Joeri Joedin (Overlevende) | 21 | Student economie | Haakte op 28 januari af wegens ischias en overleefde. |
2. Dagboeken en chronologie van de route (23 januari – 1 februari 1959)
De bewaarde dagboeken tonen een uitstekende discipline en een gemoedelijke sfeer tot het einde:
- 23 januari 1959: Vertrek per trein van Sverdlovsk naar Serov.
- 25 januari: Aankomst in Ivdel en per bus naar Vizjay.
- 27 januari: Start op ski's richting de verlaten 2e Noordelijke nederzetting.
- 28 januari: Joeri Joedin krijgt hevige ischiaspijn. Hij neemt afscheid en schenkt zijn warme pluchen vest aan Ljoedmila Doebinina. Joedin zei later: "De berg die mijn vrienden opeiste, spaarde mijn leven enkel door mijn ziekte."
- 31 januari: Aankomst in de vallei van de Aouspiya. Aanleg van een labaz (voorraaddepot) aan de voet van de pas.
- 1 februari: Beklimming van de pas. Wegens een sneeuwstorm raakt de groep op de helling van Cholat-Sjachyl. Djatlov besluit de tent om 17:00 uur op de open helling op te zetten. Ze eten spek en schrijven de satirische krant "Avond-Otorten".
3. De fatale nacht: Opengesneden tent, voetsporen en aftocht naar het bos
In de nacht van 1 op 2 februari werd de tent van binnenuit met een mes op drie plaatsen opengesneden toen de ingang door sneeuw werd geblokkeerd. Bij -30°C en zware wind vluchtten de wandelaars zonder jassen of laarzen naar het bos op 1.500 meter afstand in 8 tot 9 geordende sporenrijen.
4. Gerechtelijke autopsierapporten: De drie vindplaatsen
Zone 1: Bij de grote ceder (Krivonisjtsjenko & Dorosjenko)
Gevonden in ondergoed op 1,5 km van de tent. Takken tot 5 m hoogte afgebroken voor een vuur. Ernstige brandwonden aan de handen door klimmen aan de bevroren boom. Doodsoorzaak: onderkoeling.
Zone 2: Op de helling naar de tent (Djatlov, Kolmogorova, Slobodin)
Gevonden tussen ceder en tent met het hoofd bergopwaarts. Ze probeerden terug te kruipen voor kleding. Slobodin had een schedelbarst van 6 cm, maar bezweek aan de vrieskou.
Zone 3: In de beekkloof (Doebinina, Zolotarjov, Thibeaux-Brignolle, Kolevatov)
Gevonden op 4 mei 1959 onder 4 meter sneeuw. Thibeaux-Brignolle had een zware schedelverbrijzeling; Doebinina 16 gebroken ribben en hartbloeding; Zolotarjov 5 gebroken ribben. Het weefselverlies bij Doebinina ontstond door natuurlijke ontbinding in stromend dooiwater.
5. Ontkrachte theorieën: Straling, ontbrekende weefsels, lichtbollen en KGB
Waar kwam de radioactiviteit vandaan?
Krivonisjtsjenko werkte in de geheime nucleaire fabriek Majak (Kysjtym-ramp 1957) en hielp bij de decontaminatie. De bètastraling op zijn kleding was oude werkverontreiniging.
Wat waren de lichtbollen aan de hemel?
Lichtende bollen gezien op 17 februari waren uitlaatgassen van R-7 intercontinentale rakettests vanuit Bajkonoer. In de rampnacht waren er geen lanceringen.
6. De fysische oplossing: EPFL / ETH Zürich sneeuwplaatmodel (2021)
Onderzoek van Gaume (EPFL) en Puzrin (ETH Zürich) in Nature Communications Earth & Environment (2021) bewees dat het uitgraven van de helling en aanhoudende valwinden leidden tot een vertraagde sneeuwplaatlawine na 9–13 uur, die de liggende wandelaars verpletterde en tot evacuatie dwong.
7. De biologie van extreme koude: Paradoxaal ontkleden en terminale ingraafreflex
Paradoxaal ontkleden: Onder 30°C zorgt vaatverwijding voor een vals gevoel van intense hitte, waardoor slachtoffers kleding uittrekken. Terminale ingraafreflex: Autonome reflex van de hersenstam om weg te kruipen in sneeuwholen.
8. De zoekoperatie en het onderzoek van aanklager Lev Ivanov
De zoektocht begon op 20 februari. Aanklager Lev Ivanov sloot het dossier in mei 1959 met de conclusie dat de doodsoorzaak "een elementaire natuurkracht was die de wandelaars niet konden weerstaan."
9. Veelgestelde vragen (FAQ)
Is de Djatlovpas vandaag te bezoeken?
Ja, de pas is officieel vernoemd naar Igor Djatlov en bereikbaar via georganiseerde winterexpedities.
Wat gebeurde er met Joeri Joedin?
Joeri Joedin werd econoom in Solikamsk. Na zijn overlijden in 2013 werd hij bij zijn kameraden in Jekaterinenburg begraven.