Abdest Nasıl Alınır? Abdestin Farzları, Gusül ve Teyemmüm
Namaz abdesti alma sırası, abdestin 4 farzı, gusül (boy abdesti) nasıl alınır, guslün 3 farzı ve teyemmüm abdesti ayrı başlıklar altında tam rehber.
İslamiyet'te ibadetlerin sıhhati bedeni ve ruhi temizliğe dayanır. Namaz kılabilmek için abdestli olmak, cünüplük halinde ise gusül (boy) abdesti almak farzdır. Aşağıda her abdest türü için özel olarak açılmış başlıklarda farzları, sünnetleri ve adım adım uygulama sıralarını bulabilirsiniz.
1. Namaz Abdesti Nasıl Alınır? (Adım Adım Sıra)
Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) bizzat uyguladığı ve öğrettiği sünnete uygun abdest alma sırası:
- 1. Niyet ve Besmele: "Niyet ettim Allah rızası için abdest almaya" denir ve "Eûzü billâhi mineşşeytânirracîm Bismillâhirrahmânirrahîm" okunur.
- 2. Ellerin Yıkanması: Eller bileklere kadar, parmak araları birbirine geçirilerek 3 kez yıkanır. Yüzük varsa oynatılıp altına su geçirilir.
- 3. Ağza Su Verme (Mazmaza): Sağ avuca su alınarak ağza verilir, ağız içi çalkalanıp dışarı verilir. Bu işlem 3 kez tekrarlanır.
- 4. Burna Su Çekme (İstinşak): Sağ el ile burna su çekilir ve sol el ile sümkürülerek temizlenir. Bu işlem 3 kez tekrarlanır.
- 5. Yüzün Yıkanması: Saç bitiminden çene altına ve iki kulak memesine kadar yüzün tamamı 3 kez yıkanır.
- 6. Kolların Yıkanması: Önce sağ kol dirsek kemiğini de içine alacak şekilde 3 kez; ardından sol kol aynı şekilde 3 kez yıkanır.
- 7. Başın Meshedilmesi: Eller ıslatılır; sağ elin içiyle başın ön kısmından arkaya doğru en az dörtte biri 1 kez meshedilir.
- 8. Kulakların Meshedilmesi: Islak işaret parmaklarıyla kulakların içi, başparmaklarla kulakların arkası 1 kez meshedilir.
- 9. Boynun Meshedilmesi: Ellerin dış yüzeyleriyle (tersiyle) boynun iki yanı arkadan öne doğru 1 kez meshedilir.
- 10. Ayakların Yıkanması: Önce sağ ayak, parmak araları hilallenip topuk kemikleriyle birlikte 3 kez; ardından sol ayak aynı şekilde yıkanarak abdest tamamlanır.
2. Namaz Abdestinin 4 Farzı Nelerdir?
Kur'an-ı Kerim'de Maide Suresi'nin 6. ayetinde açıkça zikredilen ve terk edilmesi halinde abdesti geçersiz kılan 4 farz:
- Alındaki saç bitim yerinden çene altına, kulak memelerinin arasına kadar yüzü tamamen bir defa yıkamak.
- Elleri, bilekleri ve dirsekleri içine alacak şekilde kolları dirseklerle beraber bir defa yıkamak.
- Islak elin içiyle başın en az 1/4'lük kısmının üzerine dokunup meshetmek.
- Her iki ayağı topuk kemikleri ve aşık kemikleriyle birlikte bir defa tamamen yıkamak.
3. Abdesti Bozan ve Bozmayan Durumlar
- Önden veya arkadan idrar, dışkı veya gaz çıkması.
- Vücuttan kan, irin veya sarı su çıkıp dağılması.
- Ağız dolusu kusmak.
- Bir yere dayanarak uyumak veya bayılmak.
- Rükulu ve secdeli namazda yanındakilerin duyacağı kadar sesli gülmek.
- Vücuttan çıkan ama akmayan, nokta halinde kalan kan.
- Ağlamak veya gözden yaş gelmesi.
- Tırnak veya saç kesmek.
- Bir yere dayanmadan, oturur vaziyette hafifçe uyuklamak.
- Tükürük veya sümük akması.
4. Gusül Abdesti (Boy Abdesti) Nasıl Alınır?
Cünüplük, hayız (regl) ve nifas (lohusalık) bitiminde tüm bedeni manevi kirlilikten arındırmak için alınan abdesttir.
- 1. Niyet ve Besmele: "Niyet ettim Allah rızası için boy abdesti (gusül) almaya" denir.
- 2. Avret Yerlerini Yıkamak: Eller yıkanır ve varsa avret yerindeki pislikler temizlenir.
- 3. Namaz Abdesti Almak: Tıpkı namaza hazırlanır gibi baştan sona tam bir abdest alınır.
- 4. Ağız ve Burna Bol Su: Guslün farzı gereği ağza 3 kez dolu dolu su verilip boğaz çalkalanır; burna 3 kez genzi yakacak şekilde su çekilip temizlenir.
- 5. Tüm Bedeni Yıkamak: Önce başa 3 kez su dökülüp saç dipleri ovuşturulur. Sonra sağ omuza 3 kez, ardından sol omuza 3 kez su dökülür. Göbek çukuru, küpe delikleri ve tırnak altları dahil kuru yer kalmayacak şekilde tüm vücut ovalanarak yıkanır.
5. Gusül Abdestinin 3 Farzı Nelerdir?
Gusül abdestinin geçerli olması için şu 3 şartın eksiksiz yapılması farzdır:
- 1. Mazmaza: Ağza bolca su alıp boğaza kadar çalkalayarak yıkamak.
- 2. İstinşak: Burna genzi yakacak seviyede bol su çekip sümkürerek temizlemek.
- 3. Bütün Bedeni Yıkamak: Saç ve sakal dipleri dahil iğne ucu kadar kuru yer kalmayacak şekilde vücudu tamamen ıslatıp yıkamak.
6. Teyemmüm Abdesti Nasıl Alınır ve Farzları Nelerdir?
Su bulunamadığında veya su bulunduğu halde hastalık, aşırı soğuk gibi mazeretlerle kullanılamadığında temiz toprak veya toprak cinsinden bir maddeyle (taş, kireç) alınan sembolik abdesttir.
- 1. Farz: Niyet Etmek: "Niyet ettim Allah rızası için namaz kılmak amacıyla teyemmüm abdesti almaya" denir ve Besmele çekilir.
- 2. Farz: İki Vuruş ve Mesh:
• 1. Vuruş: İki elin içi parmaklar açık olarak temiz toprağa vurulur, eller birbirine hafifçe vurularak toz silkelenir ve yüzün tamamı meshedilir.
• 2. Vuruş: Eller tekrar toprağa vurulur, silkelenir; sol elin içiyle sağ kol dirseklere kadar, sağ elin içiyle sol kol dirseklere kadar meshedilir. Teyemmüm tamamlanmış olur.
7. Sıkça Sorulan Sorular
Hayır. Usulüne uygun gusül abdesti alan kişi aynı zamanda namaz abdesti de almış olur. Banyoda veya sonrasında abdesti bozan bir durum gerçekleşmedikçe bu abdestle doğrudan namaz kılınabilir.
Kına su geçirdiği için abdeste mani değildir. Ancak kimyasal ojeler ve su geçirmez takma tırnaklar tırnağın üzerine tabaka oluşturarak suyun temasını engellediği için abdestin ve guslün geçerliliğine engel olur; temizlenmesi gerekir.