Bələdçi Qütb • Tarixi Sirlər və Məhkəmə Tibbi

Dyatlov Aşırımı Qəzası 1959: Meyitin Yarılması, Gündəliklər və Elmi Sirr

1-2 fevral 1959-cu il gecəsi Şimali Uralda Xolat Syaxl («Ölüm Dağı») yamacında İqor Dyatlovun rəhbərliyi altında 9 təcrübəli sovet alpinisti dəhşətli şəraitdə həlak oldu. İçəridən kəsilmiş çadır, -30 dərəcədə ayaqyalın qaçış, xarici zərbə izi olmadan əzilən qabırğalar, çatlayan kəllələr, əskik gözlər və EPFL 2021 qar uçqunu elmi simulyasiyası.

Dossye: Dyatlov Aşırımı Hadisəsi

Tarix: 1–2 fevral 1959 gecəsi
Məkan: Xolat Syaxl dağı (Hündürlük 1079), Şimali Ural, SSRİ
Rəhbər: İqor Alekseyeviç Dyatlov (23 yaş, radiotexnika tələbəsi)
Çətinlik: III Kateqoriya (SSRİ-nin ən yüksək qış marşrutu, 300+ km)
Tək sağ qalan: Yuri Yudin (28 yanvarda radikulit səbəbilə qrupdan ayrıldı)
Elmi həll (2021 EPFL): Gecikmiş Qar Lövhəsi Uçqunu (Slab Avalanche) + Hipotermiya

1. Ekspedisiya üzvləri və xronologiya

Ekip 10 nəfərdən ibarət idi. Yuri Yudin 28 yanvarda xəstəliyi səbəbilə qayıdaraq xilas oldu. Qalan 9 nəfər 1 fevralda çadırı 1079 nömrəli təpənin yamacında qurdu və zarafatla «Axşam Otorteni №1» qəzetini buraxdı.

2. Meyitin yarılması protokolları

Həkim Boris Vozrojdennı müəyyən etdi ki, ilk 5 nəfər donaraq ölüb. Dərədə tapılan 4 nəfərdə isə dəhşətli travmalar vardı: Dubininanın 10 qabırğası qırılmış, ürəyi deşilmiş və dili yox idi; Zolotaryovun 5 qabırğası qırılmışdı; Tibo-Brinyolun kəlləsində 17 sm çöküntü sınığı vardı.

3. 2021 EPFL Elmi Simulyasiyası

EPFL alimləri Yohan Qom və Aleksandr Puzrin sübut etdilər ki, çadır qazıntısı və fırtına gecə sıx qar lövhəsinin (Slab Avalanche) çökməsinə səbəb olmuşdur. Geyimlərdəki radiasiya Krivonişenkonun 1957 Mayak nüvə qəzası təmizləməsində geyindiyi köhnə iş paltarlarından qaynaqlanırdı.