KPSS Ortaöğretim, Önlisans ve Lisans Konu Dağılımı, Soru Dağılımı ve Sınav Süreleri
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından kamu kurum ve kuruluşlarına memur, sözleşmeli personel, uzman yardımcısı, denetçi ve öğretmen atamaları için düzenlenen Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS); adayların mezuniyet düzeylerine göre Ortaöğretim (Lise), Önlisans (2 Yıllık) ve Lisans (4 Yıllık Fakülte) olmak üzere 3 temel kategoride gerçekleştirilir. Her üç sınav düzeyinde de ortak olarak uygulanan Genel Yetenek - Genel Kültür (GY-GK) oturumunda 120 soru için 130 dakika süre tanınırken, soruların müfredat derinliği, zorluk katsayıları, soru tarzları ve puan türleri (P94, P93, P3, P10, P121) birbirinden radikal biçimde ayrışır. Bu kapsamlı rehberde; her sınav türünü ayrı başlıklar altında ders ders konu listeleri, net soru sayıları, puan hesaplama sistemleri ve sınav takvimleriyle eksiksiz inceledik.
KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür (GY-GK) Temel Çerçeve
Toplam Soru Sayısı: 120 Soru (60 Genel Yetenek + 60 Genel Kültür)
Sınav Süresi: 130 Dakika (2 Saat 10 Dakika)
Soru Başına Süre: ~65 Saniye
Yanlış-Doğru Kuralı: 4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür (0.25 Net Kaybı)
Soru Formatı: 5 Seçenekli Çoktan Seçmeli Test
Puan Geçerlilik Süresi: B Grubu kadrolar için 2 Yıl
1. KPSS Genel Yetenek ve Genel Kültür Ders Dağılımı Tablosu
Ortaöğretim, Önlisans ve Lisans GY-GK oturumlarında soru sayıları ve ders dağılımı ÖSYM standartlarına göre sabittir:
| Test Adı | Ders / Alt Alan | Soru Sayısı | Test İçi Oranı | Genel Sınav Oranı |
|---|---|---|---|---|
| GENEL YETENEK (60 Soru) |
Türkçe (Anlam Bilgisi, Dil Bilgisi, Sözel Mantık) | 30 Soru | %50 | %25 |
| Matematik (Temel Matematik & Problemler) | 27–28 Soru | ~%45 | ~%23 | |
| Geometri (Üçgenler, Dörtgenler, Analitik) | 2–3 Soru | ~%5 | ~%2 | |
| GENEL KÜLTÜR (60 Soru) |
Tarih (İslam Öncesi, Osmanlı, İnkılap Tarihi, Çağdaş) | 27 Soru | %45 | %22.5 |
| Coğrafya (Fiziki, Beşeri ve Ekonomik Türkiye Coğrafyası) | 18 Soru | %30 | %15 | |
| Vatandaşlık / Temel Hukuk (Anayasa, İdare Hukuku) | 9 Soru | %15 | %7.5 | |
| Güncel Bilgiler & Genel Kültür (Kültür, Sanat, Dünya) | 6 Soru | %10 | %5 | |
| GENEL TOPLAM | 120 Soru | %100 | %100 | |
2. KPSS Ortaöğretim (Lise Düzeyi) Kapsamlı Rehberi
KPSS Ortaöğretim Genel Özellikleri
- Kimler Başvurabilir: Lise ve dengi meslek lisesi mezunları ile sınava başvuru tarihinde henüz mezun olmamış ancak 2 yıllık geçerlilik süresi içinde mezun olabilecek lise öğrencileri.
- Sınav Takvimi: Yalnızca ÇİFT YILLARDA (2024, 2026, 2028, 2030...) 2 yılda bir sonbahar döneminde (Ekim–Kasım) yapılır.
- Puan Türü: KPSS P94 puanı hesaplanır. P94 puanı 2 yıl boyunca merkezi atamalarda (ÖSYM tercih kılavuzu), üniversite, belediye, MEB, Sağlık Bakanlığı ve adliye alımlarında geçerlidir.
- Soru Düzeyi: Sorular lise MEB müfredatı temel alınarak hazırlanır; kavramsal tanım ve temel işlem yeteneği ön plandadır.
KPSS Ortaöğretim Ders ve Ayrıntılı Konu Dağılımı
📖 Türkçe (30 Soru)
- Sözcükte Anlam (2–3 Soru): Gerçek, mecaz, terim anlam, söz öbekleri, deyim ve atasözleri.
- Cümlede Anlam (2–3 Soru): Cümlede kesin yargı, neden-sonuç, amaç-sonuç, örtülü anlam, kavramlar.
- Paragrafta Anlam (14–16 Soru): Ana düşünce, yardımcı düşünceler, paragraf tamamlama, akışı bozan cümle, paragraf bölme.
- Dil Bilgisi (4–6 Soru): Ses olayları (ünlü düşmesi, ünsüz benzeşmesi vb.), Yazım kuralları (büyük harfler, de/da, ki yazımı), Noktalama işaretleri, Sözcük türleri (isim, sıfat, zamir, zarf, fiil, edat-bağlaç), Ekler ve sözcük yapısı, Cümlenin ögeleri.
- Anlatım Bozuklukları (0–1 Soru): Anlamsal ve yapısal bozukluklar.
- Sözel Mantık (4 Soru): Tablo kurma, sıralama, eşleştirme ve yer-yön bulma problemleri.
🔢 Matematik & Geometri (30 Soru)
- Temel Kavramlar & Sayılar (3–4 Soru): Tek-çift sayılar, pozitif-negatif, ardışık sayılar, faktöriyel, basamak kavramı.
- Bölme-Bölünebilme & EBOB-EKOK (2 Soru): Asal çarpanlara ayırma, periyodik problemler.
- Rasyonel ve Ondalık Sayılar (2 Soru): Dört işlem, merdivenli işlemler, devirli ondalıklar.
- Basit Eşitsizlikler & Mutlak Değer (2 Soru): Aralık kavramı, mutlak değerli denklemler.
- Üslü ve Köklü Sayılar (2–3 Soru): Üs kuralları, kök dışına çıkarma, eşlenik.
- Çarpanlara Ayırma (1–2 Soru): Ortak parantez, iki kare farkı, tam kare açılımı.
- Oran-Orantı (1 Soru): Doğru ve ters orantı problemleri.
- Problemler (10–12 Soru): Sayı-kesir, yaş, işçi-havuz, hız-hareket, yüzde-kâr-zarar, karışım, grafik ve tablo problemleri.
- Kümeler, Fonksiyonlar, Olasılık (2–3 Soru): Kümelerde işlemler, temel fonksiyonlar, permütasyon, kombinasyon, olasılık.
- Geometri (2–3 Soru): Doğruda ve üçgende açılar, özel üçgenler, üçgende alan ve benzerlik, dörtgenler, çemberde açılar.
🏛️ Tarih, Coğrafya, Vatandaşlık & Güncel (60 Soru)
- Tarih (27 Soru): İslamiyet Öncesi Türk Tarihi (1), İlk Türk-İslam Devletleri (2), Osmanlı Devleti Kuruluş, Yükselme, Duraklama, Gerileme ve Dağılma Dönemleri (9), Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (3), Kurtuluş Savaşı Hazırlık ve Cepheler Dönemi (10), Atatürk İlke ve İnkılapları (2), Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi (3).
- Coğrafya (18 Soru): Türkiye'nin Coğrafi Konumu (2), Türkiye'nin Fiziki Özellikleri (Dağlar, Ovalar, Platolar, Akarsular, Göller, Jeomorfoloji) (6), Türkiye'nin İklimi ve Bitki Örtüsü (3), Türkiye'de Nüfus ve Yerleşme (3), Türkiye'nin Ekonomik Coğrafyası (Tarım, Hayvancılık, Madenler, Sanayi, Ulaşım, Turizm) (4).
- Vatandaşlık (9 Soru): Temel Hukuk Bilgisi (2), Anayasa Hukuku ve Türk Anayasa Tarihi (1), 1982 Anayasası (Yasama, Yürütme, Yargı, Temel Hak ve Hürriyetler) (4), İdare Hukuku (2).
- Güncel Bilgiler (6 Soru): Son 1-2 yılın Türkiye ve dünya siyasi/ekonomik olayları, uluslararası kuruluşlar (BM, NATO, Türk Devletleri Teşkilatı), kültür, edebiyat, spor ve bilim ödülleri.
3. KPSS Önlisans (2 Yıllık Üniversite) Kapsamlı Rehberi
KPSS Önlisans Genel Özellikleri
- Kimler Başvurabilir: 2 yıllık Meslek Yüksekokulu (MYO) ve Açıköğretim önlisans programlarından mezun olanlar veya sınavın geçerlilik süresi (2 yıl) içinde mezun olabilecek 2. sınıf öğrencileri.
- Sınav Takvimi: Yalnızca ÇİFT YILLARDA (2024, 2026, 2028, 2030...) 2 yılda bir genellikle Ekim ayında yapılır.
- Puan Türü: KPSS P93 puanı hesaplanır. P93 puanı ile DHMİ, Adalet Bakanlığı (Zabıt Katibi, İnfaz Koruma Memuru), Sağlık Teknikerlikleri, Üniversite ve Belediye memurluklarına başvuru yapılır.
- Soru Düzeyi & Farkı: Ortaöğretim seviyesine göre problem ve sözel mantık soruları daha çok zaman alıcı ve analitik akıl yürütme gerektiren kurgular içerir; vatandaşlıkta idare hukuku ayrıntıları derinleşir.
KPSS Önlisans Konu Başlıkları ve Odak Noktaları
Müfredat konu başlıkları genel hatlarıyla Ortaöğretim ile aynı olmakla birlikte, ÖSYM'nin soru ağırlığı şu noktalarda yoğunlaşır:
- Türkçe: Paragrafta çoklu sorular (tek metne bağlı 2–3 soru) ve 4 soruluk Sözel Mantık kurgusu belirleyicidir.
- Matematik: Sayısal mantık, grafik yorumlama ve birden fazla formülün birleştirildiği bileşik problemler ön plana çıkar.
- Tarih: 20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı (Trablusgarp, Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı) ve Atatürk Dönemi İç/Dış Politika kronolojisi ayrıntılı sorgulanır.
- Coğrafya: Türkiye'nin maden yatakları, sanayi tesislerinin kuruluş yerleri ve nüfus piramitleri analizi sorulur.
4. KPSS Lisans (4 Yıllık Fakülte) Kapsamlı Rehberi
KPSS Lisans Oturumları ve Başvuru Şartları
- Kimler Başvurabilir: 4 yıllık fakülte/yüksekokul mezunları ile lisans son sınıf (4. sınıf) öğrencileri.
- Sınav Takvimi:
• B Grubu Kadrolar (Düz Memurluk): Sadece ÇİFT YILLARDA alınan P3 puanı ile 2 yıl boyunca tercih yapılabilir.
• A Grubu (Müfettişlik/Uzmanlık) ve Öğretmenlik (P10/P121): Sınav HER YIL yapılır; öğretmenlik ve A Grubu puanları 1 yıl geçerlidir. - Oturum Türleri:
1. Genel Yetenek - Genel Kültür (GY-GK): 120 Soru / 130 Dakika (Tüm adaylar için zorunlu).
2. Eğitim Bilimleri: 80 Soru / 100 Dakika (Öğretmen adayları için).
3. Alan Bilgisi: İktisat, Hukuk, Maliye, İşletme, Kamu Yönetimi, Muhasebe vb. (A Grubu kariyer meslekleri).
4. ÖABT (Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi): 75 Soru / 120–150 Dakika (Branş öğretmenlikleri).
KPSS Lisans Eğitim Bilimleri Konu ve Soru Dağılımı (80 Soru / 100 Dk)
| Eğitim Bilimleri Alt Alanı | Soru Sayısı | Başlıca Konular |
|---|---|---|
| Öğretim İlke ve Yöntemleri (ÖYT) | 21 Soru | Öğretim ilkeleri, çağdaş öğretim modelleri (Yapılandırmacılık, İşbirlikli, Probleme Dayalı vb.), öğretim stratejileri, yöntem ve teknikleri. |
| Öğrenme Psikolojisi | 12 Soru | Klasik koşullanma, Edimsel koşullanma, Bilişsel kuramlar (Gestalt, Bilgi İşleme Kuramı), Sosyal öğrenme. |
| Ölçme ve Değerlendirme | 12 Soru | Ölçme türleri, ölçekler, güvenirlik, geçerlik, test istatistiği (madde güçlüğü, ayırt edicilik, standart sapma, Z ve T puanları). |
| Rehberlik ve Özel Eğitim | 11 Soru | Rehberlik hizmet alanları, problem alanları, örgütlenme modeli, özel eğitim hizmetleri ve BEP (Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı). |
| Gelişim Psikolojisi | 10 Soru | Fiziksel/bilişsel gelişim (Piaget, Vygotsky), ahlak gelişimi (Kohlberg), kişilik gelişimi (Freud, Erikson), dil gelişimi. |
| Sınıf Yönetimi | 5 Soru | Sınıf ortamının fiziksel değişkenleri, zaman yönetimi, kural koyma, istenmeyen davranışların yönetimi. |
| Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı | 5 Soru | Görsel tasarım ögeleri ve ilkeleri, öğretim araç-gereçleri, dijital eğitim teknolojileri. |
| Program Geliştirme | 4 Soru | Eğitim felsefeleri, program tasarımı yaklaşımları, program geliştirme modelleri ve değerlendirme türleri. |
5. KPSS Ortaöğretim vs. Önlisans vs. Lisans Karşılaştırma Matrisi
| Kriter | KPSS Ortaöğretim | KPSS Önlisans | KPSS Lisans |
|---|---|---|---|
| Eğitim Düzeyi | Lise ve dengi okul mezunları | 2 Yıllık MYO mezunları | 4 Yıllık Fakülte mezunları |
| Soru Sayısı & Süre | 120 Soru / 130 Dakika | 120 Soru / 130 Dakika | 120 Soru / 130 Dakika (+Alan/Eğitim) |
| Sınav Yılları | Yalnızca Çift Yıllar (2 yılda bir) | Yalnızca Çift Yıllar (2 yılda bir) | Her Yıl (B Grubu Çift Yıl P3 geçerli) |
| Puan Türü | KPSS P94 | KPSS P93 | KPSS P3 (Öğretmenlik: P10/P121) |
| Soru Zorluk Derecesi | Temel düzey bilgi ve işlem | Orta düzey analitik kavrama | İleri düzey sentez, detay ve hız |
6. Net Hesaplama, Standart Sapma ve Sınav Başarı Taktikleri
KPSS Puanını Artıran 4 Altın Kural
- Standart Sapma Avantajı: Türkiye genelinde doğru yapılma oranı en düşük olan Matematik ve Sözel Mantık sorularının standart sapma puan getirisi Genel Kültür sorularına kıyasla daha yüksektir.
- Turlama Tekniği: İlk turda yalnızca 1 dakikadan kısa sürede çözülebilen kesin soruları çözün; uzun paragraf ve karmaşık matematik problemlerini ikinci tura bırakın.
- Vatandaşlık & Güncel Bilgi Zamanı: Sınavın en hızlı çözülen bölümüdür (15 soru yaklaşık 7–9 dakikada tamamlanabilir); buradan kazanılan süreyi Matematik ve Paragraf sorularına aktarın.
- Asla Boş Bırakmama Yanılgısına Düşmeyin: 4 yanlış 1 doğruyu yok ettiği için emin olunmayan sorularda rastgele tahmin yapmaktan kaçının.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Bir lisans mezunu KPSS Önlisans veya Ortaöğretim sınavına girebilir mi?
Hayır. ÖSYM mevzuatına göre bir aday, mezun olduğu en üst öğrenim düzeyinden KPSS'ye girmek zorundadır. Lisans mezunu olan bir kişi önlisans veya ortaöğretim KPSS'ye giremez. Ancak lisans son sınıfta olup henüz mezun olmamış bir önlisans mezunu, mezuniyet tarihine kadar önlisans KPSS'ye girebilir.
KPSS baraj puanı var mıdır?
Merkezi atamalarda (B Grubu) genel bir baraj puanı yoktur; puan üstünlüğüne göre yerleştirme yapılır. Ancak kurumların açıktan mülakatlı alımlarında (örneğin zabıt katipliği, infaz koruma, polislik vb.) genellikle en az 70 puan şartı aranır.